Δραστηριότητες χωρίς ηλεκτρονικά μέσα
Ως πρώτη προσέγγιση σε μια τάξη μαθητών ή σε άλλο ακροατήριο που δεν έχει προηγούμενη εμπειρία με τη διαδικασία της ηχοποίησης, αλλά και με τα ψηφιακά εργαλεία, είναι σημαντικό να παρουσιάσουμε κάποια παιχνίδια και δραστηριότητες που βασίζονται στην προσωπική επικοινωνία μεταξύ ανθρώπων. Αυτό θα βοηθήσει να σπάσει ο πάγος μέσα σε μια ομάδα μαθητών, ώστε να κατανοήσουν τις βασικές έννοιες της ροής εργασίας της ηχοποίησης, και θα δημιουργήσει μια θετική και χαλαρή ατμόσφαιρα που θα βοηθήσει στα επόμενα βήματα. Επίσης, μας επιτρέπει να εξηγήσουμε και να εφαρμόσουμε τις βασικές έννοιες ενός συστήματος ηχοποίησης (πρέπει να αποτελείται από ένα δεδομένο εισόδου, έναν ήχο εξόδου και μια σχέση (πρωτόκολλο/αντιστοίχιση) μεταξύ τους). Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το χτύπημα των χεριών ως ήχο εξόδου. Ο ρυθμός του μπορεί εύκολα να διαμορφωθεί. Τα πραγματικά μουσικά όργανα είναι ευπρόσδεκτα.
Παράδειγμα 1: Ηχοποίηση της θέσης ενός ατόμου σε μια τροχιά
Ένα άτομο τοποθετείται στο χώρο μπροστά σε ένα ακροατήριο, ανάμεσα σε δύο σημεία Α και Β. Το ακροατήριο αρχίζει να χειροκροτεί με τρόπο παρόμοιο με τον ήχο ενός συστήματος παρκαρίσματος, με τη συχνότητα του χειροκροτήματος να είναι ανάλογη με τη θέση του ατόμου ανάμεσα στα δύο σημεία.
Αυτή είναι μια καλή ευκαιρία για να εισαγάγετε τους μαθητές σε διαφορετικούς τύπους μεταβλητών:
Δυαδικές μεταβλητές: Αυτές είναι οι απλούστερες μεταβλητές που ουσιαστικά παρέχουν μια πληροφορία τύπου ON/OFF.
Παράδειγμα: Σε ένα σενάριο όπου κάποιος βρίσκεται μπροστά σε ένα πλήθος, οι άνθρωποι χειροκροτούν για να δείξουν ότι το άτομο είναι «ενεργό» ή παρόν. Αντίθετα, αν κάποιος δεν βρίσκεται στη σκηνή, δεν χειροκροτούν.
Μονή μεταβλητή με εύρος: αντιπροσωπεύει μια ποσότητα με τιμές από ένα ελάχιστο έως ένα μέγιστο.
Παράδειγμα: μετατρέψτε σε ήχο τη θέση ενός μαθητή που κινείται κατά μήκος μιας γραμμής, μεταξύ των σημείων Α και Β.
- Χωρίστε την τάξη σε δύο ομάδες: (1) «ενεργοί δημιουργοί ήχου» και (2) «ακροατές»
- Οι μαθητές της ομάδας 2 κοιτάζουν τον μαθητή που κινείται και χειροκροτούν «περισσότερο ή λιγότερο» (αφήστε τους να αποφασίσουν τί σημαίνει αυτό) ανάλογα με την απόσταση του μαθητή από το σημείο Α ή το σημείο Β,
- Οι μαθητές της ομάδας (2) αξιολογούν το αποτέλεσμα του χειροκροτήματος χωρίς οπτική επαφή με τον μαθητή που κινείται.
Σκοπός είναι να παροτρυνθούν οι μαθητές να σκεφτούν και να συζητήσουν όλες τις λεπτομέρειες που πρέπει να λαμβάνει υπόψη ένα σύστημα ηχοποίησης.
Το πείραμα μπορεί να εξελιχθεί. Για παράδειγμα:
- Ένας μαθητής από την ομάδα 2 μπορεί να αναπαράγει την κίνηση του μαθητή που κινείται σύμφωνα με το χειροκρότημα που προέρχεται από την ομάδα 1 (αξιολογώντας έτσι τις πληροφορίες της ηχοποίησης).
- Οι συμμαθητές του μπορούν να προσπαθήσουν να τον βοηθήσουν, μέσω λεκτικής επικοινωνίας, να προσδιορίσει με μεγαλύτερη ακρίβεια τη θέση χρησιμοποιώντας μόνο την ακοή τους.
- Ο εκπαιδευτικός μπορεί να ζητήσει από την τάξη να ακινητοποιηθεί σε μια συγκεκριμένη στιγμή και να ζητήσει από τις δύο ομάδες να αξιολογήσουν τις θέσεις τους.
- Οι ρόλοι των ομάδων εναλλάσσονται.
Μπορούν να γίνουν και άλλες τροποποιήσεις σε αυτό το παράδειγμα, π.χ. το χειροκρότημα μπορεί να εκτελεστεί από ένα μόνο άτομο ή από πολλά, για να τονιστούν δύο έννοιες: 1) το πρωτόκολλο είναι υποκειμενικό και 2) πολλοί ήχοι μαζί δημιουργούν σύγχυση («θόρυβο»).
Πράδειγμα 2
Ξεκινήστε ρωτώντας τους μαθητές σας πώς ακούγεται η άνοιξη, το καλοκαίρι, το φθινόπωρο ή ο χειμώνας. Σκεφτείτε μαζί τους τους ήχους που χαρακτηρίζουν μια εποχή, όπως ίσως οι βροχοπτώσεις, η θερμοκρασία ή η ταχύτητα του ανέμου.
Δώστε στους μαθητές έναν πίνακα με στοιχεία για τη θερμοκρασία, τις βροχοπτώσεις, την ατμοσφαιρική πίεση, την ταχύτητα του ανέμου και άλλα στοιχεία που θεωρείτε σχετικά για την ηχητική απεικόνιση ενός μετεωρολογικού σταθμού. Μπορείτε να τους δώσετε τα ημερήσια στοιχεία για ένα συγκεκριμένο έτος στην περιοχή σας.
Οι μαθητές θα πρέπει να αναλύσουν αυτά τα δεδομένα και να σκεφτούν τις ακόλουθες ερωτήσεις: πώς μπορούν να αναπαρασταθούν αυτά τα δεδομένα; Ίσως να προκύψει η ιδέα να αναπαρασταθούν αυτές οι πληροφορίες με γραφήματα, με οπτικό τρόπο, αλλά πώς μπορούν αυτά τα δεδομένα να κωδικοποιηθούν με ήχο;
Αφού κάναμε την εισαγωγή και σκεφτήκαμε πώς να μετατρέψουμε αυτά τα δεδομένα σε ήχο, ας πιάσουμε δουλειά.
- Συλλογή και ανάλυση δεδομένων. Οι μαθητές θα πρέπει να επιλέξουν τα πιο σημαντικά χαρακτηριστικά και δεδομένα για να αναπαραστήσουν τις εποχές. Θα πρέπει να επιλέξουν μόνο τα δεδομένα για μια συγκεκριμένη εποχή ή, ενδεχομένως, να ενθαρρυνθούν να μετατρέψουν σε ήχο τα δεδομένα για ολόκληρο το έτος, παρουσιάζοντας έτσι και τις τέσσερις εποχές. Μπορούν να επιλέξουν να μετατρέψουν σε ήχο κάθε τιμή του πίνακα (μία ανά ημέρα) ή να υπολογίσουν μηνιαίους μέσους όρους ή μέσους όρους ανά δεκαπενθήμερο. Αφήστε τους να πειραματιστούν και να δουν τί είναι πιό αντιπροσωπευτικό για την ερμηνεία των δεδομένων. Θα πρέπει επίσης να επιλέξουν τις μεταβλητές για τη μετατροπή της εποχής σε ήχο, π.χ. θερμοκρασία και ατμοσφαιρική πίεση.
- Οργάνωση των δεδομένων. Οι μαθητές πρέπει να οργανώσουν τα επιλεγμένα δεδομένα, να εντοπίσουν μοτίβα και να καθορίσουν πώς θα τα αναπαραστήσουν με διαφορετικούς ήχους και όργανα. Οι μαθητές μπορούν να επιλέξουν να αναπαραγάγουν μια μεταβλητή όταν η τιμή της είναι υψηλότερη ή χαμηλότερη από μια συγκεκριμένη οριακή τιμή ή να αναπαραγάγουν έναν ήχο που γίνεται πιο δυνατός όταν οι τιμές είναι υψηλότερες. Οι μαθητές μπορούν να καθορίσουν τις μέγιστες και ελάχιστες τιμές για κάθε χαρακτηριστικό, να υπολογίσουν μηνιαίους μέσους όρους ή να δημιουργήσουν κλίμακες τιμών που θα αντιπροσωπεύουν στη συνέχεια διαφορετικούς ήχους. Μπορούν να πειραματιστούν με την ένταση, το ύψος και το ηχόχρωμα για να μετατρέψουν το εύρος των τιμών σε ήχο. Ενθαρρύνετέ τους να χρησιμοποιήσουν το σώμα τους (παλαμάκια, φωνή) ή αντικείμενα γύρω τους (ένα τραπέζι, ένα στυλό με ένα μπουκάλι) ως όργανα. Να θυμάστε ότι αυτή είναι μια δραστηριότητα χωρίς ηλεκτρονικά μέσα, δεν θα χρησιμοποιηθεί καμία ψηφιακή συσκευή για τη συλλογή, ανάλυση ή αναπαραγωγή δεδομένων.
- Δημιουργία αλγορίθμου για την μετατροπή μιας εποχής σε ήχο. Οι μαθητές πρέπει να δημιουργήσουν τη σύνθεση με βάση τα επιλεγμένα δεδομένα. Σε αυτό το στάδιο, οι μαθητές πρέπει να καθορίσουν το πρωτόκολλο αντιστοίχισης. Για να το κάνουν αυτό, πρέπει να δημιουργήσουν τον αλγόριθμο που συνδέει συγκεκριμένους ήχους με καθορισμένα δεδομένα, δηλαδή να δημιουργήσουν το σύνολο των κανόνων σύμφωνα με τους οποίους οι εξηγμένοι ήχοι αντιστοιχούν στα δεδομένα εισόδου, αποδίδοντας σε κάθε τιμή ή εύρος τιμών ένα όργανο, τον τόνο, την ένταση, το ηχόχρωμα και τον ρυθμό.
- Ώρα για την παράσταση! Μόλις έχει δημιουργηθεί και δοκιμαστεί η σύνθεση, έχει έρθει η ώρα να την εκτελέσετε και να τη μοιραστείτε με την υπόλοιπη τάξη. Μπορείτε να μαντέψετε ποιά εποχή είναι, ποιές μεταβλητές έχετε μετατρέψει σε ήχους, είναι μια εποχή με πολλή βροχή και χαμηλές θερμοκρασίες ή οι θερμοκρασίες αυξάνονται;
Απολαύστε τα αποτελέσματα, αν χρειαστεί, επιστρέψτε στα προηγούμενα βήματα για να βελτιώσετε την ηχοποίηση και πειραματιστείτε με νέες μεταβλητές και τρόπους αναπαράστασής τους.
Τέλος, μπορείτε να φέρετε στην τάξη τη σύνθεση «Οι Τέσσερις Εποχές», μια συλλογή τεσσάρων κοντσέρτων για βιολί του Ιταλού συνθέτη Αντόνιο Βιβάλντι, καθένα από τα οποία εκφράζει μουσικά μια εποχή του έτους. Θα μπορέσετε να μαντέψετε ποιά εποχή είναι; Ποιά δεδομένα απεικονίζονται σε αυτή τη σύνθεση; Η σύνθεση περιλαμβάνει συνοδευτικά ποιήματα που περιγράφουν τί ήθελε να απεικονίσει ο Βιβάλντι σε σχέση με κάθε μία από τις εποχές. Αναζητήστε περισσότερες πληροφορίες και ανακαλύψτε το μόνοι σας!